Mariusz Andrzej Kisielewski,

językoznawca germański, doświadczony dydaktyk, lektor języka niemieckiego z ponad 20-letnim stażem, autor książek.
www.naukaniemieckiego.pl

WIEK A NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH

Kiedy jest za późno na naukę języka obcego?

Nigdy nie jest za późno na naukę języka! Pamiętajmy jednak, że zupełnie inaczej uczy się go małe dziecko, przebywające od urodzenia w naturalnym środowisku językowym, a inaczej osoba w wieku późniejszym, podejmująca naukę w warunkach szkolnych, na kursie, lekcjach prywatnych czy nawet poprzez kontakt z językiem w czasie dłuższego pobytu za granicą. Wraz z wiekiem zmienia się sposób nabywania kompetencji językowej, ale nie jego skuteczność Ponieważ każdy wiek ma swoją specyfikę, nic nie da nauczanie dzieci języka obcego w taki sposób jak dorosłych i odwrotnie: nie należy oczekiwać, by sam wyjazd za granicę osoby dorosłej doprowadził do poznania języka. Ktoś taki nabędzie wprawdzie umiejętność porozumiewania się, ale jego kompetencja językowa utrwali się na zawsze w bardzo prymitywnej i niepoprawnej wersji, co z kolei wyklucza możliwość pełnej komunikacji oraz nie świadczy dobrze o użytkowniku języka. Aby temu zapobiec niezbędne jest systematyczne kształcenie wszystkich czterech sprawności językowych (słuchania i czytania ze zrozumieniem, pisania i mówienia) wraz z kompetencją gramatyczną, najlepiej pod okiem specjalisty.

Nauka nie potwierdza nadzwyczajnych możliwości dzieci w zakresie nabywania kompetencji lingwistycznej, a jednocześnie podkreśla szansę na opanowanie języka przez osobę w każdym późniejszym wieku. Chodzi o to, że dzieci wprawdzie posiadają bardzo plastyczne organy mowy oraz wykazują ułatwiające przyswajanie języka cechy, bo są odważne, spontaniczne, nie boją się mówić i szybko się uczą, ale też niestety szybko wszystko zapominają. Mają ponadto problemy z koncentracją, myśleniem abstrakcyjnym oraz pamięcią logiczną, nie potrafią ani pisać ani czytać. Jak się okazuje, wiek dziecięcy ma także liczne słabe strony, które z kolei są atutami młodzieży i dorosłych. Nauka akcentuje zatem, że w opanowaniu języka obcego decydujące znaczenie ma nie wiek, lecz długość nauki, a przede wszystkim zaangażowanie, wewnętrzna motywacja, wytrwałość, systematyczność oraz samodzielność, przejawiająca się m. in. w indywidualnej pracy nad językiem, czytaniu gazet, czasopism, książek, słuchaniu nagrań, oglądaniu filmów w oryginale czy w kontaktach z cudzoziemcami. Bardzo ważne jest także traktowanie błędu językowego nie jako porażki, lecz jako naturalnego elementu procesu nauki. Uczymy się przecież głównie właśnie na błędach!


http://www.lexis.edu.pl/rys_pok/ellwagen_kursy_niemieckiego3.jpg

Dlaczego warto znać język obcy?

Naukę języka niemieckiego zaczynam zazwyczaj od rozmowy z moimi Uczniami na temat tego, czym jest język w ogóle, oraz jakie korzyści niesie znajomość języków obcych w dzisiejszym świecie. Zauważamy wtedy, że język nie istnieje poza człowiekiem, ale stanowi właściwość jego umysłu, jest narzędziem poznania i komunikacji w obrębie danej społeczności oraz składnikiem jej kultury. Nauka języka obcego nie polega zatem na zastępowaniu coraz większej liczby słów języka ojczystego obcymi wyrazami, lecz na rozwijaniu odmiennego sposobu myślenia i wyrażania się, kształtowaniu w nas innej, nowej wrażliwości oraz nowego sposobu postrzegania świata. To lekcja tolerancji na obcą kulturę, a także obiektywizacji i pogłębienia spojrzenia na własną tradycję, historię, kulturę i język. Nauka języka obcego działa podobnie jak podróże zagraniczne, które pozwalają nam nabrać dystansu do rodzimych wartości i przez to mogą być podstawą mądrego, świadomego patriotyzmu. Popularny cytat z Johanna Wolfganga Goethego „Iloma językami mówisz, tylekroć jesteś człowiekiem” należy rozumieć właśnie jako obserwację poety, że dzięki kompetencji obcojęzycznej zyskujemy niejako drugiego siebie.

Pomijając oczywistą przydatność języka obcego podczas prywatnych i zawodowych kontaktów z cudzoziemcami, warto podkreślić możliwość rozumienia obcojęzycznych filmów, piosenek, tekstów w prasie, Internecie czy nawet dzieł literackich. Nie znając języka jesteśmy skazani na przekład, który - chociaż najlepszy - zawsze będzie jedynie subiektywną interpretacją tłumacza. Nauka języka to także znakomity trening pamięci i charakteru, ponieważ wymaga cierpliwości, systematyczności i wysiłku. Nauka języka to w końcu wielka przyjemność i satysfakcja. Angielski, niemiecki czy francuski to - jak się okazuje - nie jeden z wielu przedmiotów szkolnych, ale fascynująca przygoda, pouczająca podróż, a także wyjątkowa szansa na awans intelektualny, społeczny i zawodowy. Szansa na znalezienie swojego miejsca w dzisiejszym kosmopolitycznym świecie oraz na wykorzystanie w pełni możliwości, jakie ten świat stwarza.